Een bijbaan naast school levert meer op dan alleen wat extra zakgeld. Je leert omgaan met collega’s en klanten, je wordt zelfstandiger en je hebt later iets om op je cv te zetten. Werken in je eigen woonplaats heeft bovendien een groot voordeel: je bent snel op je werk, je hoeft geen reiskosten te maken en je kunt je diensten makkelijker combineren met school, sport en vrienden.
Toch weten veel scholieren niet goed waar ze moeten beginnen. Waar hangen de vacatures? Moet je een lange brief schrijven? En hoeveel uur mag je eigenlijk werken? In dit artikel lees je hoe je het stap voor stap aanpakt.
Kijk eerst om je heen
De beste bijbanen liggen vaak letterlijk om de hoek. Denk aan de supermarkt, de bakker, een restaurant of snackbar, een tuincentrum of een camping in de buurt. Ook bezorgen van kranten en folders, oppassen of helpen bij een sportclub zijn populaire banen voor scholieren. Loop eens bewust door het centrum en let op briefjes met personeel gevraagd op de deur of bij de kassa.
Vergeet je eigen netwerk niet. Vraag ouders, buren, familie en vrienden of zij een plek weten waar ze iemand zoeken. Veel lokale ondernemers vinden nieuwe medewerkers via via, nog voordat een vacature ergens online staat.
Lokale vacatures online vinden
Naast de grote vacaturesites is het slim om lokale bronnen te volgen. Kleine bedrijven plaatsen hun vacatures vaak niet landelijk, maar wel op een regionale nieuwssite, in de huis-aan-huiskrant of op hun eigen sociale media. Woon je in of rond Ommen, dan kun je bijvoorbeeld op https://ommenonline.nl kijken, waar naast lokaal nieuws en evenementen ook vacatures uit de omgeving te vinden zijn.
Zet daarnaast meldingen aan op vacaturesites en filter op je postcode of woonplaats. Zo krijg je direct bericht als er iets nieuws in de buurt verschijnt en ben je er snel bij.
Een korte sollicitatie schrijven
Voor een bijbaan hoef je geen lange brief te schrijven. Een kort, verzorgd bericht van een paar zinnen is meestal genoeg. Het gaat erom dat de werkgever snel ziet wie je bent, waarom je daar wilt werken en wanneer je beschikbaar bent. Je kunt dit mailen, maar binnenlopen en het persoonlijk vragen werkt bij lokale zaken vaak nog beter.
Lees je bericht altijd na op taalfouten en gebruik een nette e-mailadres. Stuur eventueel een eenvoudig cv mee met je school, je leeftijd en eventuele ervaring, zoals vrijwilligerswerk of oppassen.
- Stel jezelf kort voor: naam, leeftijd en school.
- Noem waarom je juist bij dit bedrijf wilt werken.
- Geef aan op welke dagen en tijden je kunt werken.
- Vermeld een eigenschap die past, zoals betrouwbaar of klantvriendelijk.
- Sluit af met je telefoonnummer en een vriendelijke groet.
Wat je moet weten over werktijden
Voor jongeren gelden in Nederland speciale regels over hoeveel en wanneer je mag werken. Hoe jonger je bent, hoe strenger die regels zijn. Scholieren van 13 en 14 jaar mogen alleen licht werk doen en niet op late tijden, en ook voor 15-jarigen gelden duidelijke grenzen, zeker in schoolweken. Vanaf 16 jaar mag je meer uren en later op de avond werken, maar ook dan zijn er maximale werktijden en verplichte pauzes.
Een goede werkgever houdt zich aan deze regels, maar het helpt als je ze zelf ook kent. Op de website van de Rijksoverheid vind je per leeftijd precies wat wel en niet mag. Denk daarnaast zelf goed na over wat je aankunt: school blijft voorgaan, en te veel werken gaat al snel ten koste van je cijfers en je rust.
Loon, contract en loonstrook
Vanaf je vijftiende heb je recht op het minimumjeugdloon, dat elk jaar stijgt naarmate je ouder wordt. Het bedrag wordt regelmatig aangepast, dus check het actuele uurloon voor jouw leeftijd voordat je ergens begint. Vraag bij een sollicitatiegesprek gerust wat je gaat verdienen; dat is een normale vraag.
Zorg dat je afspraken op papier staan, bijvoorbeeld in een arbeidscontract. Je krijgt dan ook een loonstrook waarop je kunt zien hoeveel uur je hebt gewerkt en wat je ontvangt. Houd zelf bij welke diensten je hebt gedraaid, zodat je kunt controleren of alles klopt.
