Een heldere vijver is een van de mooiste plekken in de tuin. Je ziet de vissen zwemmen, de waterlelies drijven en op een warme dag weerspiegelt het water de lucht. Toch verandert het water bij veel vijvers in het voorjaar of de zomer in een groene soep. Dat komt bijna altijd door algen, die profiteren van zonlicht, warm water en een overschot aan voedingsstoffen.
Het goede nieuws is dat je daar veel aan kunt doen. Met een paar slimme keuzes en wat regelmatig onderhoud houd je het water helder en het ecosysteem in balans. Hieronder lees je zeven manieren om dat voor elkaar te krijgen.
1. Zorg voor voldoende schaduw
Algen groeien het hardst in volle zon. Ligt je vijver de hele dag in het zonlicht, dan warmt het water snel op en krijgen algen vrij spel. Probeer ervoor te zorgen dat ongeveer een derde tot de helft van het wateroppervlak een deel van de dag in de schaduw ligt.
Dat kan met een boom of struik in de buurt, maar let op dat er dan in de herfst veel blad in het water valt. Een pergola, een schaduwdoek of hoge oeverplanten aan de zuidkant zijn vaak handiger. Ook drijfplanten zoals waterlelies leveren natuurlijke schaduw op het water zelf.
2. en 3. Een passend filter en UV-C-lamp
Een vijverfilter haalt vuil uit het water en biedt ruimte aan nuttige bacteriën die afvalstoffen afbreken. Kies een filter dat past bij de inhoud van je vijver en het aantal vissen. Heb je veel of grote vissen, zoals koi, dan heb je een zwaarder filter nodig dan bij een vijver met alleen planten. Als vuistregel geldt dat de pomp het volledige vijvervolume minstens eens per één à twee uur rondpompt.
Een UV-C-lamp is een waardevolle aanvulling. Het water stroomt langs een lamp die zwevende algen onschadelijk maakt, waarna het filter ze opvangt. Zo verdwijnt groen water vaak binnen enkele weken. Vervang de lamp ongeveer eens per jaar, want de werking neemt na verloop van tijd af, ook als hij nog brandt.
4. Zet zuurstofplanten en concurrenten in
Planten zijn de natuurlijke tegenhangers van algen. Ze gebruiken dezelfde voedingsstoffen, waardoor er minder overblijft voor algen. Zuurstofplanten zoals hoornblad, waterpest en vederkruid groeien onder water en geven overdag zuurstof af, wat goed is voor vissen en bacteriën. Reken op een paar bosjes per vierkante meter wateroppervlak.
Combineer ze met oeverplanten en drijfplanten voor een gevarieerde beplanting. Wil je weten welke planten goed passen bij jouw soort tuin en vijver, dan vind je bij Tuinenmaster meer informatie over het inrichten en aanpakken van je tuin. Gebruik bij het planten bij voorkeur vijveraarde of grind in plantmanden, want gewone tuinaarde zit vol voedingsstoffen die algen juist voeden.
5. Beperk de toevoer van voedingsstoffen
Veel algenproblemen beginnen bij te veel voeding in het water. Visvoer dat niet wordt opgegeten, rot op de bodem en levert precies de stoffen waar algen op drijven. Geef daarom niet meer dan je vissen binnen een paar minuten opeten, en voer minder als het water koud is.
Let ook op wat er van buitenaf in de vijver komt. Regenwater dat over bemeste borders of het gazon loopt, spoelt meststoffen het water in. Een verhoogde rand of een strook grind rond de vijver voorkomt dat. Vis vallend blad zo snel mogelijk weg, of span in de herfst een net over het water.
6. en 7. Vast onderhoud door het jaar heen
Een vijver blijft het mooist als je hem regelmatig een beetje aandacht geeft, in plaats van af en toe een grote schoonmaak. Grote ingrepen verstoren het evenwicht en kunnen juist een nieuwe algenbloei veroorzaken. Ververs daarom liever geregeld een klein deel van het water en haal het slib weg dat zich op de bodem ophoopt. Een slibzuiger maakt dat werk een stuk makkelijker.
Handige gewoontes voor je onderhoud:
- Ververs elke paar weken zo’n tien procent van het water, liefst met regenwater.
- Spoel filtermateriaal uit in vijverwater, niet onder de kraan.
- Verwijder draadalgen met een stok of hark zodra je ze ziet.
- Snoei afgestorven plantendelen in het najaar.
- Verwijder slib bij voorkeur in het vroege voorjaar of de herfst.
Geduld loont
Een nieuwe of net schoongemaakte vijver heeft tijd nodig om in balans te komen. Het is normaal dat het water in de eerste weken of in het voorjaar even groen kleurt, voordat planten en bacteriën het overnemen. Grijp dan niet meteen naar middeltjes, maar geef het systeem de kans om zich te herstellen. Met schaduw, een goed filter, voldoende planten en rustig onderhoud groeit je vijver uit tot een helder en levendig stukje natuur waar je jarenlang van geniet.
